Administracija Donalda Trumpa razmatra model političkog kažnjavanja saveznika unutar NATO-a, koji bi mogao dramatično promijeniti vojnu mapu Evrope. Prema informacijama iz Washingtona, plan predviđa premještanje američkih trupa iz država koje nisu podržale ratne operacije protiv Irana u one koje su pokazale lojalnost američko-izraelskoj strategiji.
Iako je inicijativa još u ranoj fazi, njen politički signal je jasan: Savez se više ne tretira kao homogena sigurnosna struktura, već kao mreža partnera čija se vrijednost mjeri konkretnom podrškom američkim operacijama. Time se dodatno produbljuje jaz između Washingtona i evropskih prijestolnica.
Napetosti su kulminirale uoči susreta s generalnim sekretarom Mark Rutte, dok iz Bijele kuće stižu optužbe da su saveznici „okrenuli leđa“ SAD-u. Trumpove poruke idu i dalje – dovodeći u pitanje samu svrhu NATO-a u kriznim momentima.
U praksi, plan bi mogao značiti zatvaranje pojedinih baza u zapadnoj Evropi i jačanje prisustva u državama poput Poljske, Rumunije i baltičkih zemalja. Takva preraspodjela ne bi bila samo logistička, već geopolitička: pomjeranje američke vojne težine prema istoku kontinenta i bliže ruskim granicama, uz rizik nove eskalacije s Moskvom.
Posebno su se na udaru našle zemlje koje su ograničile američke operacije – od Njemačke i Španije do Italije i Francuske – čime se otvara pitanje da li se unutar NATO-a formira neformalna hijerarhija „poslušnih“ i „neposlušnih“ saveznika.
Evropski zvaničnici, s druge strane, upozoravaju da nisu bili konsultirani o ratu s Iranom, što dodatno naglašava problem unilateralnog odlučivanja u okviru Saveza.
U konačnici, ova inicijativa nadilazi pitanje rasporeda trupa: riječ je o redefiniranju same logike NATO-a – od kolektivne sigurnosti prema transakcijskom savezništvu. Upravo tu leži najveći rizik: Savez koji počne funkcionirati po principu političke lojalnosti, a ne zajedničke strategije, ulazi u fazu duboke unutrašnje erozije.
BEJRUT POD UDAROM: Masovni izraelski napadi razaraju civilne četvrti i potresaju krhko primirje
