Mađarska je u srijedu najavila da će pokrenuti pravni spor protiv odobrenja privremenog sporazuma Evropske unije o postepenom ukidanju uvoza ruskog prirodnog gasa, s ciljem okončanja zavisnosti evropskih zemalja od ruskih energenata.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen izjavila je da EU ulazi u „novu eru“ postepenim ukidanjem ruskih fosilnih goriva. Odluka donijeta u srijedu predviđa zabranu uvoza tečnog prirodnog gasa (TPG) do kraja 2026. godine, dok će se uvoz gasa putem plinovoda postepeno ukidati do jeseni 2027.
„Ovo je početak nove ere: ere potpune energetske nezavisnosti Evrope od Rusije“, navela je fon der Lajen.
Zbog pravno obavezujuće prirode ovog propisa, Mađarska, koja je izrazito zavisna od ruskih isporuka i nema izlaz na more, najavila je da će osporiti odluku pred Sudom pravde EU.
„Prihvatanje i sprovođenje ove briselske naredbe je nemoguće za Mađarsku“, rekao je ministar vanjskih poslova Peter Sijarto. „Čim plan RePowerEU bude formalno usvojen, odmah ćemo ga osporiti pred Sudom pravde Evropske unije“, dodao je.
Sijarto je ocijenio da odluka krši osnivačke dokumente EU i da predstavlja sankciju prema Rusiji, a ne trgovinsku mjeru. Mađarski premijer Viktor Orban, koji je često kritizirao Evropu zbog „tvrde linije“ prema Rusiji, naglasio je da su ruski energenti „vitalni“ za Mađarsku.
Slovačka, koja također smatra da bi odustajanje od ruskih energenata imalo uticaj na njenu ekonomiju, najavila je da razmatra svoj odgovor na ove mjere.
Strategija EU REPowerEU za okončanje zavisnosti od ruskih energenata nastala je nakon ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. godine, s ciljem onemogućavanja Moskvi da gas koristi kao geopolitičko oružje i da joj se smanje prihodi za finansiranje rata.
Američki predsjednik Donald Tramp kritikovao je Evropu zbog zavisnosti od ruskih energenata, a Ministarstvo finansija SAD uveo je sankcije protiv najvećih ruskih naftnih kompanija Rosnjefta i Lukoila. Brisel je dan kasnije uveo sankcije Rosnjeftu i Gazpromnjeftu.
Tramp je, međutim, Mađarskoj odobrio izuzeće od američkih sankcija na kupovinu ruskih energenata, što je Orban označio kao uspjeh.
„Evropa zauzvrat zatvara slavinu za ruski gas“, napisao je evropski komesar za energetiku Dan Jorgensen, naglašavajući energetsku sigurnost i nezavisnost Evrope te podršku Ukrajini.
Kremlj je ocijenio da će ovaj potez „ubrzati pad potencijala evropske ekonomije i smanjiti njenu konkurentnost“. Portparol Kremlja Dmitrij Peskov naveo je da će Evropa zavisiti od skupljeg gasa.
Da bi privremeni sporazum bio formalno usvojen, potrebna je potvrda Evropskog parlamenta i država članica EU.
ORBAN DOBIO IZUZEĆE: SAD odobrile Mađarskoj nastavak uvoza ruske nafte i gasa
