Istražitelji Ujedinjenih nacija optužili su 16. septembra Izrael da je počinio genocid u Gazi u pokušaju da “uništi Palestince” tamo i okrivili izraelskog premijera i druge visoke zvaničnike za podsticanje.
Nezavisna međunarodna istražna komisija UN (COI), koja ne nastupa u ime svetske organizacije, utvrdila je da se “genocid dešava u Gazi i da se nastavlja dešavati”, rekla je šefica komisije Navi Pilaj za AFP.
“Odgovornost je na državi Izrael”, rekla je ona.
Komisija, zadužena za istragu stanja prava na okupiranim palestinskim teritorijama, objavila je svoj najnoviji izveštaj skoro dvije godine nakon što je izbio rat u Gazi, prenosi RSE.
Skoro 65.000 ljudi je ubijeno u Gazi od početka rata, prema podacima ministarstva zdravlja u Gazi kojom upravlja Hamas, a koje Ujedinjene nacije smatraju pouzdanim.
Velika većina stanovnika Gaze je raseljena bar jednom, a masovna raseljavanja su u toku dok Izrael pojačava napore da preuzme kontrolu nad gradom Gazom, gde su UN proglasile potpunu glad.
Istraživači su zaključili da su izraelske vlasti i snage od oktobra 2023. godine počinile “četiri od pet dijela genocida” navedenih u Konvenciji o genocidu iz 1948. godine.
To su “ubijanje članova grupe, nanošenje teških tjelesnih ili mentalnih povreda članovima grupe, namjerno nametanje grupi uslova života sračunatih na njeno fizičko uništenje u potpunosti ili djelimično i nametanje mjera usmjerenih na spriječavanje rađanja unutar grupe”.
Istražitelji su saopštili da eksplicitne izjave izraelskih civilnih i vojnih vlasti, zajedno sa obrascem ponašanja izraelskih snaga “ukazuju na to da su djela genocida počinjeni sa namjerom da se unište… Palestinci u Pojasu Gaze kao grupa”.
U izveštaju se zaključuje da su izraelski predsjednik Isak Hercog, premijer Benjamin Netanjahu i bivši ministar odbrane Joav Galant “podstakli na izvršenje genocida i da izraelske vlasti nisu preduzele mjere protiv njih kako bi kaznile ovo podsticanje”.
“Odgovornost za ove zvijerske zločine leži na izraelskim vlastima na najvišim nivoima”, izjavila je Pilej, bivša južnoafrička sudija koja je nekada bila na čelu međunarodnog tribunala za Ruandu, a takođe je bila i šefica UN za ljudska prava.
Komisija nije pravno tijelo, ali njeni izviještaji mogu predstavljati diplomatski pritisak i poslužiti za prikupljanje dokaza za sud.
Pilaj je za AFP rekla da komisija sarađuje sa tužiocem Međunarodnog krivičnog suda.
“Podijelili smo hiljade informacija sa njima”, rekla je.
“Međunarodna zajednica ne može da šuti o genocidnoj kampanji koju je Izrael pokrenuo protiv palestinskog naroda u Gazi”, rekla je Pilej predstavljajući svoj završni izveštaj.
“Odsustvo akcija da se to zaustavi predstavlja saučesništvo”, upozorila je.
Izraelski ambasador pri UN u Ženevi Danijel Meron nazvao je izveštaj “skandaloznim” i “lažnim” rekavši da su ga napisali “Hamasovi posrednici”.
“Izrael kategorično odbacuje klevetničku tiradu koju je danas objavila ova istražna komisija”, rekao je Meron novinarima.
Izrael optužuje komisiju da ima političku agendu protiv Izraela i da odstupa od svog mandata i odbio je da sarađuje sa njom.
Izrael se od početka rata suočava sa optužbama za genocid u Gazi od strane mnogih nevladinih organizacija i nezavisnih stručnjaka UN, pa čak i pred međunarodnim sudovima.
Izraelske vlasti žestoko odbacuju te optužbe.
Same UN nisu nazvale situaciju u Gazi genocidom, iako je šefica za pomoć organizacije u maju pozvala svijetske lidere da “odlučno dijeluju kako bi spriječile genocid”, dok je šefica za ljudska prava prošle nedelje osudila izraelsku “genocidnu retoriku”.
U januaru prošle godine, Međunarodni sud pravde naložio je Izraelu da spriječi akte “genocida” u Gazi.
Četiri mjeseca kasnije, sud je izdao naloge za hapšenje Netanjahua i Galanta zbog sumnje na ratne zločine i zločine protiv čovečnosti.
Nezodovoljna tim potezom, administracija američkog predsednika Donalda Trampa prošlog mjeseca je uvela sankcije dvojici sudija i dvojici tužilaca tog suda uključujući zabranu ulaska u Sjedinjene Države i zamrzavanje njihove imovine u zemlji.
