Ratko Mladić, bivši komandant Vojske Republike Srpske i pravosnažno osuđeni ratni zločinac, preminuo je danas u 85. godini u pritvoru u Hagu, objavili su srbijanski mediji.
Mladić je godinama imao ozbiljne zdravstvene probleme, a posljednjih sedmica njegova porodica, kao i predstavnici vlasti Srbije i bh. entiteta Republika Srpska, tražili su da bude prebačen u Srbiju kako bi tamo proveo posljednje dane života.
Međunarodni mehanizam za krivične sudove u Hagu pravosnažno ga je u junu 2021. godine osudio na doživotni zatvor. Proglašen je krivim za genocid u Srebrenici, progon, istrebljenje i ubistva civila, deportacije i druga nehumana djela, terorisanje stanovništva Sarajeva, protivpravne napade na civile te uzimanje pripadnika mirovnih snaga UN-a za taoce. Od 11 tačaka optužnice proglašen je krivim po njih 10.
Mladić, rođen u Kalinoviku, u međunarodnoj javnosti ostao je poznat kao jedan od ključnih aktera najtežih zločina počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini. Posebno je vezan za genocid u Srebrenici u julu 1995. godine, kada je ubijeno više od 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka.
Njegova komandna odgovornost obuhvatala je i operacije tokom opsade Sarajeva, koja je trajala gotovo četiri godine i tokom koje su ubijene hiljade civila. Zločini jedinica kojima je komandovao dokumentovani su kroz obimne iskaze svjedoka, materijalne dokaze, presretnute komunikacije i dokumentaciju pronađenu nakon rata.
Petnaest godina u bjekstvu
Nakon završetka rata Mladić je gotovo 15 godina izbjegavao hapšenje. Uhapšen je 26. maja 2011. godine u selu Lazarevo kod Zrenjanina, nakon operacije srbijanskih sigurnosnih službi.
Njegov dugogodišnji boravak na slobodi u Srbiji godinama je bio predmet brojnih pitanja i kontroverzi. Postojale su tvrdnje da su pojedinci iz državnih struktura pomagali njegovom skrivanju, dok je Srbija istovremeno bila pod snažnim međunarodnim pritiskom da pronađe i izruči jednog od najtraženijih optuženika Haškog tribunala.
Za informacije koje bi dovele do njegovog hapšenja Vlada Srbije je 2010. godine ponudila nagradu od 10 miliona eura.
Dodatne sumnje u to da se Mladić godinama uspješno skrivao uz pomoć mreže podrške izazvali su i videosnimci objavljeni 2009. godine, na kojima se vidi kako se slobodno kreće među ljudima, druži, pjeva, pleše i fotografiše.
Presuda ostaje dio historije rata u BiH
Mladić je do kraja života ostao simbol jedne od najbrutalnijih faza rata u Bosni i Hercegovini. Iako je pravosnažno osuđen za genocid i druge ratne zločine, njegovo naslijeđe i danas izaziva duboke podjele.
Dok je pred međunarodnim sudom utvrđena njegova krivična odgovornost za genocid i druge zločine, u dijelu Srbije i Republike Srpske Mladić je godinama predstavljan kao vojni heroj.
Njegova smrt time ne mijenja ni sudski utvrđene činjenice ni presudu kojom je potvrđena odgovornost za zločine počinjene nad civilima tokom rata u Bosni i Hercegovini.
HAG ODBIO ZAHTJEV za prijevremeno puštanje Ratka Mladića iz humanitarnih razloga
