Kosovske vlasti preuzele su u četvrtak kontrolu nad željezničkim objektima u opštinama Zvečan i Leposavić na sjeveru Kosova, gdje većinski živi srpsko stanovništvo, nastavljajući proces gašenja institucija Srbije koje su godinama djelovale u tom dijelu zemlje.
Tokom akcije uklonjene su table sa oznakama „Željeznice Srbije“, dok su na stanicama postavljeni novi natpisi javnog preduzeća „INFRAKOS“, uz državne simbole Kosova.
Zamjenik direktora kosovske policije za sjeverni region Veton Eljšani potvrdio je da je policija pružala asistenciju tokom preuzimanja objekata, navodeći da je operacija protekla bez većih incidenata.
Ministar unutrašnjih poslova Kosova u tehničkom mandatu Dželjalj Svečlja izjavio je da se zakoni Kosova moraju provoditi na cijeloj teritoriji zemlje, ocijenivši da su „Željeznice Srbije“ bile među posljednjim paralelnim strukturama koje su funkcionisale na sjeveru.
„Neće biti tolerisano djelovanje paralelnih institucija Srbije na Kosovu. Željeznička infrastruktura je dio državnog sistema i biće uključena u buduće projekte obnove i modernizacije“, rekao je Svečlja.
RTV KOSOVO OBJAVIO SNIMAK: Lokalni Srbi u Leposaviću napali novinarske ekipe
Kosovsko Ministarstvo infrastrukture saopštilo je da je kompletna željeznička mreža na sjeveru od sada pod upravom INFRAKOS-a, uz tvrdnju da su taj dio infrastrukture godinama kontrolisale „ilegalne srpske strukture“.
Ministar infrastrukture u tehničkom mandatu Dimalj Baša naveo je da željeznička mreža na sjeveru ima strateški značaj jer predstavlja dio Koridora X, važnog regionalnog transportnog pravca koji povezuje Kosovo sa međunarodnim saobraćajnim mrežama.
Prema njegovim riječima, preuzimanje infrastrukture trebalo bi otvoriti prostor za rekonstrukciju i modernizaciju pruge, koja je godinama van funkcije.
Željeznički saobraćaj između sjevera Kosova i Srbije ne funkcioniše već duži period. Iz INFRAKOS-a navode da su još od 2008. godine bili spriječeni da upravljaju željezničkom linijom na sjeveru zbog političkih i sigurnosnih okolnosti.
U godišnjem izvještaju kompanije za 2024. godinu navedeno je da je pristup željezničkoj infrastrukturi bio onemogućen nakon što su, kako tvrde, paralelne srpske strukture uz podršku „Željeznica Srbije“ preuzele kontrolu nad dijelom pruge.
Reagovao je i direktor Kancelarije Vlade Srbije za Kosovo Petar Petković, koji je optužio kosovskog premijera Albina Kurtija za „nastavak jednostranih i nasilnih poteza“ prema Srbima na Kosovu.
Petković tvrdi da je akcija dio predizborne kampanje pred izbore zakazane za 7. juni, poručivši da će Srbija nastaviti finansirati zaposlene u sistemu „Željeznica Srbije“ na Kosovu.
„Kurti neće uspjeti spriječiti Srbiju da pomaže svom narodu na Kosovu i Metohiji. Radnici će nastaviti primati plate i sva pripadajuća prava“, naveo je Petković.
Posljednjih godina kosovske vlasti zatvorile su ili integrisale niz institucija Srbije koje su nakon rata nastavile djelovati u sredinama sa srpskom većinom, uključujući opštine, pošte, socijalne službe i pojedine zdravstvene ustanove.
Priština tvrdi da se time uspostavlja ustavni poredak i pravni sistem države Kosovo, dok predstavnici srpske zajednice te poteze vide kao pritisak i pokušaj potiskivanja srpskih institucija sa sjevera.
Zabrinutost je ranije izražavala i međunarodna zajednica. Evropska unija i zapadne diplomate upozoravale su da pitanja obrazovanja, zdravstva i drugih usluga za srpsku zajednicu treba rješavati kroz dijalog Beograda i Prištine, a ne jednostranim akcijama.
Ipak, kosovske vlasti nastavljaju insistirati da na teritoriji Kosova može djelovati isključivo institucionalni sistem pod kontrolom Prištine.
KOSOVO IZMEĐU WASHINGTONA I BRUXELLESA: Zapad više ne govori jednim glasom
