Evropska unija stala je jedinstveno u odbranu međunarodnog prava i teritorijalnog integriteta Danske i Grenlanda, poručivši da o budućnosti tog arktičkog ostrva mogu odlučivati isključivo Kopenhagen i vlasti Grenlanda.
Predsjednik Evropskog vijeća Antonio Košta izjavio je u Evropskom parlamentu u Strasbourgu da EU ne može prihvatiti logiku „zakona jačeg“, upozorivši da savezništva ne smiju biti svedena na političke i ekonomske ucjene.
„Međunarodna pravila nisu opcija. Ne možemo dozvoliti da prava slabijih budu potisnuta silom ili pritiscima“, rekao je Košta, naglasivši da EU ne prihvata kršenja međunarodnog i ljudskog prava – bilo gdje u svijetu.
Košta je upozorio da se transatlantski odnosi nalaze pod ozbiljnim pritiskom zbog tri paralelna izazova: ruske agresije na Ukrajinu, urušavanja međunarodnog poretka zasnovanog na pravilima i dovođenja u pitanje ključnih saveza. Upravo zbog toga, najavio je hitni samit lidera država članica EU.
Osvrćući se na najave američkog predsjednika Donalda Trumpa o uvođenju carina evropskim zemljama koje se protive američkom preuzimanju Grenlanda, Košta je ocijenio da bi takav potez ozbiljno ugrozio transatlantske odnose i bio u suprotnosti s važećim trgovinskim sporazumima EU i SAD-a.
„Evropska unija ima snagu i instrumente da se odbrani od svakog oblika ekonomske prisile“, poručio je.
EU već raspolaže paketom kontramjera u vrijednosti od 93 milijarde eura, koji uključuje kontracarine na širok spektar američkih proizvoda – od industrijske robe do poljoprivrede. Taj paket, pripremljen prošle godine, trenutno je suspendovan, ali suspenzija ističe 6. februara, nakon čega bi mjere mogle automatski stupiti na snagu.
Francuski predsjednik Emmanuel Macron dodatno je zatražio aktiviranje evropskog „instrumenta protiv prisile“, mehanizma koji omogućava Uniji da odgovori na ekonomske pritiske trećih zemalja. Iako je na snazi od kraja 2023. godine, ovaj instrument do sada nije korišten.
Poruka iz Bruxellesa je jasna: EU neće prihvatiti prijetnje, carine ni političke ucjene kada je riječ o suverenitetu njenih članica i poštivanju međunarodnog poretka.
TRUMP U DAVOSU traži pregovore o preuzimanju Grenlanda i dovodi u pitanje solidarnost NATO-a
