Odbor za vanjske poslove Evropskog parlamenta (AFET) usvojio je godišnji izvještaj o Bosni i Hercegovini u kojem je potvrđena snažna podrška teritorijalnom integritetu zemlje, njenom evropskom putu, ali i nastavku djelovanja Ureda visokog predstavnika (OHR) kao jednog od ključnih mehanizama za očuvanje stabilnosti.
Evropski parlamentarci poručili su da svaka buduća promjena statusa ili ovlasti OHR-a mora biti provedena uz puno poštivanje ustavnog poretka, suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine.
U izvještaj je uvršten i amandman kojim se izražava žaljenje zbog odlaska visokog predstavnika Christiana Schmidta, uz istovremenu potvrdu podrške radu OHR-a i misije EUFOR Althea, koje se smatraju važnim faktorima očuvanja mira i sigurnosti u zemlji.
Oštra osuda secesionizma i negiranja genocida
Usvojeni dokument sadrži niz kritika na račun političkih procesa u Bosni i Hercegovini. Evropski zastupnici upozoravaju da dugogodišnje političke blokade, govor mržnje, negiranje genocida, veličanje ratnih zločinaca i secesionistička retorika ozbiljno ugrožavaju demokratski razvoj zemlje.
Navodi se da takve pojave podrivaju povjerenje građana u institucije, produbljuju političke podjele i doprinose kontinuiranom odlasku stanovništva iz zemlje.
Posebno su odbačeni svi narativi koji potiču etničke tenzije, historijski revizionizam ili pokušavaju relativizirati ratne zločine počinjene tokom devedesetih godina.
Zabrinutost zbog ruskog i srbijanskog utjecaja
AFET je izrazio zabrinutost zbog, kako se navodi, kontinuirane saradnje vlasti Republike Srpske s ruskim zvaničnicima i pojedincima koji se nalaze pod međunarodnim sankcijama.
U izvještaju se upozorava da takvi odnosi mogu predstavljati prijetnju sigurnosti i političkoj stabilnosti Bosne i Hercegovine.
Evropski parlamentarci također su skrenuli pažnju na rast stranog političkog utjecaja i kampanja dezinformiranja, pri čemu su posebno spomenuti Rusija i Srbija.
Reforme ostaju ključ evropskog puta
U dokumentu je ponovljena podrška članstvu Bosne i Hercegovine u Evropskoj uniji, ali uz jasnu poruku da napredak neće biti moguć bez ozbiljnih reformi.
Od domaćih vlasti traži se jačanje demokratskih institucija, unapređenje vladavine prava, odlučnija borba protiv korupcije i organiziranog kriminala te veća zaštita ljudskih prava i temeljnih sloboda.
Poseban naglasak stavljen je na potrebu prevazilaženja političkih blokada, zloupotrebe veta i zapaljive retorike koja usporava evropske integracije.
Evropski parlament pozvao je i Vijeće ministara BiH da bez daljnjih odlaganja imenuje glavnog pregovarača za pristupne pregovore s Evropskom unijom.
Upozorenje političkim liderima
Izvjestilac Evropskog parlamenta za Bosnu i Hercegovinu, Ondřej Kolář, poručio je da evropski put ne može biti zasnovan na deklarativnoj podršci, nego na konkretnim rezultatima.
Prema njegovim riječima, Evropska unija ostaje otvorena za Bosnu i Hercegovinu, ali odgovornost za napredak prvenstveno leži na domaćim političkim akterima, koji moraju pokazati sposobnost postizanja dogovora i provođenja reformi.
Kolář je istovremeno ocijenio da bi i sama Evropska unija trebala razmotriti nove modele integracije za zemlje koje iskreno rade na ispunjavanju evropskih kriterija.
Nakon usvajanja u AFET-u, izvještaj će tokom ljeta biti upućen na plenarnu sjednicu Evropskog parlamenta, gdje bi trebao biti potvrđen u formi zvanične rezolucije o Bosni i Hercegovini.
EVROPA I SAD NA SUPROTNIM STRANAMA: Bitka za budućnost OHR-a ulazi u ključnu fazu
