Viši sud u Beogradu donio je 1. jula prvostepenu presudu kojom je bivši komandant Drinskog korpusa Vojske Republike Srpske (VRS), general Milenko Živanović, oslobođen optužbi za ratni zločin protiv civilnog stanovništva počinjen tokom napada na zaštićenu zonu Ujedinjenih nacija u Srebrenici, jula 1995. godine.
Prema optužnici, Živanović se teretio da je kao komandant izdao naredbe koje su imale za cilj prisilno preseljenje bošnjačkog stanovništva, čime bi se doprinijelo provođenju šireg plana etničkog čišćenja. Tužilaštvo Srbije je za njega zatražilo minimalnu kaznu od pet godina zatvora, ali je sud utvrdio da dokazi nisu potvrdili njegovu direktnu odgovornost za progon civila.
U obrazloženju presude, sutkinja je istakla da je Živanović kao komandant Drinskog korpusa doduše izdavao borbene naredbe, ali da one nisu bile usmjerene protiv civila, već protiv oružanih formacija protivničke strane. Sud je zaključio da optuženi nije učestvovao u planiranju ni izvršenju prisilnog preseljenja bošnjačkih civila iz Srebrenice.
KOMADANT DRINSKOG KORPUSA VRS optužen za zločine u Srebrenici i Žepi
Optužnica je, između ostalog, navodila da je u martu 1995. godine Živanović izdao naredbu kojom se tražilo da se “svakodnevnim planskim i osmišljenim borbenim aktivnostima stvore uslovi nesigurnosti, nepodnošljivosti i beznađa za dalje življenje stanovnika Srebrenice i Žepe”, te da je 12. jula naredio organizaciju autobusa za evakuaciju stanovništva iz enklave, tražeći i odobrenje goriva za 50 vozila.
BIH RASPISALA MEĐUNARODNU POTJERNICU za Milenkom Živanovićem, optuženim za zločine u Srebrenici
Tokom ofanzive Vojske Republike Srpske u julu 1995. godine, u Srebrenici je počinjen genocid nad više od 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka – zločin koji su međunarodni sudovi kvalifikovali kao najteži oblik zločina protiv čovječnosti.
Milenko Živanović je čitav tok suđenja pred Višim sudom u Beogradu pratio sa slobode.
Paralelni pravni postupci
Optužbe protiv Živanovića nisu stizale samo iz Srbije. Tužilaštvo Bosne i Hercegovine podiglo je optužnicu protiv njega samo dvije sedmice prije nego što je to učinilo srbijansko tužilaštvo, i to za zločine protiv čovječnosti.
U optužnici Tužilaštva BiH stoji da je od marta do jula 1995. Živanović više puta učestvovao u blokadi zaštićene zone Srebrenica, onemogućavajući dotur hrane i medicinske pomoći, te naredio artiljerijske napade na civilne ciljeve, s ciljem stvaranja uslova koji bi primorali stanovništvo da napusti područje.
Također se tereti za organizaciju prisilne mobilizacije civilnih vozila radi deportacije civila i transporta zarobljenih muškaraca i dječaka, koji su potom odvojeni i ubijeni.
Širi kontekst i osporavanja
Srbija i dalje ne priznaje da je u Srebrenici počinjen genocid, a tužilaštva u Beogradu optužnice za ratne zločine protiv civila često podižu u blažoj formi, izbjegavajući termin genocid, pravdajući se poteškoćama u dokazivanju “posebne namjere” koju zahtijeva pravna definicija tog zločina.
Milenko Živanović je jedan od brojnih optuženika koji su izbjegli procesuiranje u BiH preseljenjem u Srbiju, gdje se protiv njih vode blaži postupci ili ih uopće nema.
U Srbiji se trenutno vodi još jedan dugotrajan proces vezan za zločine u Srebrenici – slučaj Kravica, u kojem se osmorica pripadnika Specijalne brigade policije RS terete za ubistvo 1.313 bošnjačkih civila. Proces traje više od osam godina i još je u fazi dokaznog postupka, a svi optuženi se brane sa slobode.
OD VELIČANJA DO ODLIKOVANJA: Odnos Srpske crkve prema ratnim zločincima
