Političku scenu Srbije obilježavaju duboke podjele, rastuće tenzije između vlasti i opozicije te sve izraženija zabrinutost zbog stanja demokratije, vladavine prava i građanskih sloboda, ocijenila je Parlamentarna skupština Vijeća Evrope u novousvojenoj rezoluciji o funkcionisanju demokratskih institucija u Srbiji.
U dokumentu se navodi da je nakon tragedije u Novom Sadu i masovnih protesta koji su uslijedili došlo do formiranja snažnog studentskog pokreta usmjerenog na borbu protiv korupcije i depolitizaciju državnih institucija. Ipak, ocjenjuje se da taj pokret još nije prerastao u relevantnu političku snagu.
Parlamentarna skupština izražava zabrinutost zbog gotovo potpunog izostanka dijaloga između vladajuće većine i opozicije, ali i zbog stanja u pravosuđu, slabljenja institucionalnih kontrolnih mehanizama, problema s korupcijom, pritisaka na civilno društvo i medije te učestalog raspisivanja vanrednih izbora.
Posebno se naglašava da je od demokratskih promjena 2000. godine gotovo svaki parlamentarni izbor u Srbiji bio vanredan, što, prema ocjeni Vijeća Evrope, negativno utiče na stabilnost političkog sistema i redovno funkcionisanje državnih institucija.
Vlasti u Beogradu pozvane su da odustanu od prakse čestog raspisivanja prijevremenih izbora radi političke koristi te da omoguće parlamentu da mandat obavlja u punom ustavnom roku.
Rezolucija se bavi i reformom pravosuđa. Od Srbije se traži da što prije izmijeni zakonska rješenja usvojena početkom godine i dodatno uskladi pravosudni sistem s preporukama Venecijanske komisije i standardima Vijeća Evrope.
Posebno oštar ton dokument zauzima kada je riječ o slobodi izražavanja i djelovanju civilnog društva. Osuđuju se pritisci, zastrašivanja, kampanje diskreditacije, fizički napadi i prijetnje upućene aktivistima, novinarima, organizacijama civilnog društva i braniteljima ljudskih prava.
Vijeće Evrope upozorava da ozbiljna kršenja slobode izražavanja, okupljanja i udruživanja direktno utiču na kvalitet demokratije u zemlji te poziva vlasti da osiguraju slobodan rad medija i stvore povoljnije okruženje za djelovanje civilnog sektora.
Dokument je nastao nakon posjete izvjestilaca Parlamentarne skupštine Vijeća Evrope Viktorije Tiblum i Junuša Emrea Srbiji u martu ove godine. Tokom razgovora s predstavnicima vlasti, opozicije i civilnog društva posebna pažnja posvećena je tragediji u Novom Sadu, protestima koji su uslijedili, navodima o upotrebi zvučnog oružja, reformi pravosuđa, izbornim procesima te stanju osnovnih građanskih sloboda.
Ovo je prvi sveobuhvatni izvještaj o Srbiji nakon 14 godina. U posljednjoj rezoluciji iz 2012. godine Srbija je bila pohvaljena zbog političke stabilnosti, saradnje s međunarodnim pravosudnim institucijama i napretka prema Evropskoj uniji.
Danas je slika znatno drugačija. Parlamentarna skupština Vijeća Evrope zaključuje da, uprkos određenim pomacima, u Srbiji postoje ozbiljni problemi kada je riječ o poštivanju demokratskih principa, vladavine prava i zaštite osnovnih sloboda građana.
NATO SMANJUJE VOJNO PRISUSTVO NA KOSOVU: Alijansa tvrdi da nema opasnosti od sigurnosnog vakuuma
