Hrvatski ministar unutrašnjih poslova Davor Božinović poručio je da Hrvatska ne učestvuje ni u kakvim netransparentnim ili neprijateljskim vojnim aranžmanima u regionu, odbacujući optužbe predsednika Srbije Aleksandra Vučića da su Hrvatska, Albanija i Kosovo formirali vojni savez usmeren protiv Srbije i srpskog naroda.
Govoreći nakon svečanog prijema Srpskog narodnog vijeća povodom Božića po julijanskom kalendaru, Božinović je pozvao na smirivanje tenzija i naglasio da bi poruke mira, saradnje i dobrosusjedskih odnosa trebalo da budu zajednička politička osnova u regionu.
„Hrvatska je članica Evropske unije i sve što radi u međunarodnim odnosima radi otvoreno, u skladu s međunarodnim obavezama i bez skrivenih namjera“, poručio je Božinović, jasno odbacujući interpretacije koje dolaze iz Beograda.
Vučićeva optužba i simbolika poruke
Dan ranije, tokom posjete Trebinju u bosanskohercegovačkom entitetu Republika Srpska, predsjednik Srbije je izjavio da „novi vojni savez“ Zagreba, Prištine i Tirane nije usmjeren protiv vojno neutralne Austrije, već protiv Srbije i Srba.
„U Beogradu dobro razumemo vojni savez koji je stvoren između Zagreba, Prištine i Tirane“, rekao je Vučić, koristeći formulaciju koja saradnju tri države tumači kao direktnu bezbjednosnu prijetnju.
Te izjave dolaze u trenutku pojačanih regionalnih tenzija i u kontekstu sve izraženije upotrebe bezbjednosne retorike u unutrašnjoj političkoj komunikaciji u Srbiji, posebno kada je riječ o odnosima sa susjedima i Kosovu.
Šta zapravo piše u deklaraciji
Povod za Vučićeve optužbe je deklaracija o jačanju odbrambene saradnje koju su ministri odbrane Hrvatske, Albanije i Kosova potpisali u martu 2025. godine u Tirani. Dokument predviđa saradnju u oblastima obuke, interoperabilnosti, razmjene iskustava i jačanja odbrambenih kapaciteta.
Iz Vlade Hrvatske ranije je za Radio Slobodna Evropa poručeno da deklaracija ne podrazumijeva formiranje vojnog saveza, niti je takav savez potreban u regionu u kojem već postoji NATO kao ključni bezbjednosni okvir.
Hrvatska i Albanija su članice NATO-a, dok Kosovo, čiju nezavisnost Srbija ne priznaje, nije dio Alijanse, ali ostvaruje intenzivnu saradnju sa zapadnim bezbjednosnim strukturama.
Sukob narativa, ne oružja
Analitičari ukazuju da se ovdje prije svega radi o sukobu političkih interpretacija, a ne o realnoj promjeni bezbjednosne arhitekture regiona. Dok Zagreb i Tirana saradnju predstavljaju kao dio standardnih evropskih i evroatlantskih praksi, Beograd je tumači kroz prizmu ugroženosti i istorijskih trauma.
Božinovićeva poruka o miru i transparentnosti stoga se može čitati i kao pokušaj da se retorika vrati iz bezbjednosne sfere u diplomatski okvir, u trenutku kada se regionalni odnosi sve češće oblikuju kroz izjave, a ne kroz formalne poteze.
STRATEŠKA TIŠINA: Politička „idila“ Zagreba i RS-a gradi se bez teških pitanja prošlosti
