Opsežno istraživanje koje je objavio The Wall Street Journal otkriva da Washington ozbiljno razmatra redefinisanje i moguće prestrukturiranje svog vojnog prisustva na Bliskom istoku, nakon što su iranski napadi raketama i dronovima nanijeli znatno veću štetu američkoj infrastrukturi nego što je to do sada javno priznavao Pentagon.
Istraživanje, zasnovano na satelitskim snimcima, videosnimcima s društvenih mreža i internim dokumentima američkog Ministarstva odbrane, ukazuje da je pogođeno najmanje 20 američkih vojnih lokacija u regionu, uključujući i ključnu pomorsku tačku u Bahreinu. WSJ izdvaja nekoliko ključnih nalaza koji mijenjaju dosadašnju sliku o razmjerama udara.
Najvažnija američka pomorska instalacija u regiji, Naval Support Activity Bahrain, u više je navrata bila meta iranskih udara između kraja februara i juna. Prema navodima istrage, napadi su ozbiljno oštetili komandni centar, više od deset objekata unutar kompleksa te dva ključna terminala za satelitsku komunikaciju.
Iako vojni izvori tvrde da u bazi nije bilo poginulih i da operativne sposobnosti nisu presudno narušene, veći dio osoblja je evakuisan, dok je na lokaciji ostao samo minimalan broj neophodnih operativaca.
U svjetlu novih okolnosti, američka vojska razmatra dubinsku rekonstrukciju baze u Bahreinu, ali i moguće smanjenje prisustva u Kuvajtu i Saudijskoj Arabiji. Prema izvorima uključenim u povjerljive rasprave, jedna od opcija je premještanje ključnih funkcija dalje prema zapadu, izvan dometa iranskih raketa i dronova.
Prema razmatranim planovima, uništeni objekti se vjerovatno neće obnavljati na istim lokacijama. Umjesto toga, dio komandnih i kontrolnih struktura mogao bi biti premješten u podzemne objekte, dok bi se preostali kapaciteti distribuirali na više lokacija širom regije. Cilj takvog pristupa bio bi smanjenje koncentracije snaga i otežavanje njihovog ciljanja. Ipak, konačne odluke još nisu donesene. Dodatno, pojedini izvori navode da se kao potencijalna nova lokacija razmatra i Izrael.
Finansijski kontrolor Pentagona Jay Hurst izjavio je pred Kongresom da ranije procjene ukupnih ratnih troškova, koje su iznosile oko 29 milijardi dolara, nisu uključivale štetu na vojnim bazama. Tokom saslušanja u maju, dio kongresmena tražio je preciznije procjene razaranja, dok je ministar odbrane Pete Hegseth odgovorio kontrapitanjem o širem sigurnosnom kontekstu, uključujući nuklearne ambicije Irana.
Novinari WSJ-a, koristeći modele troškova američkog Ministarstva odbrane, procjenjuju da bi obnova objekata sličnih onima u Bahreinu mogla koštati oko 400 miliona dolara – bez uračunatih dodatnih troškova poput raščišćavanja i ojačavanja infrastrukture.
Nezavisna analiza Center for Strategic and International Studies procjenjuje da ukupna šteta na američkim bazama u regiji može doseći između 2,2 i 5,1 milijardu dolara. Njihova procjena dio je šireg izvještaja o ukupnim troškovima sukoba, koji bi mogli iznositi oko 40 milijardi dolara.
Analitičari ističu da je posebno ranjiva infrastruktura poput baze u Bahreinu projektovana u vremenu kada Iran nije posjedovao današnji nivo preciznih raketnih i dron-sistema.
Iako su pojedini vojni zvaničnici godinama upozoravali na ranjivost američkih baza u Perzijskom zaljevu, tek aktuelni sukob je jasno pokazao razmjere problema.
United States Central Command naglašava da je tokom operacija prioritet bio zaštita ljudstva, a ne infrastrukture. Prema njihovim podacima, Iran je ispalio više od 8000 projektila i dronova, dok su samo dva udara rezultirala smrtnim ishodom među američkim vojnicima.
Istovremeno, sve je jasnije da koncept velikih, statičnih baza u regiji ulazi u fazu ozbiljnog preispitivanja, pod pritiskom novih tehnologija preciznog oružja koje mijenja vojnu ravnotežu na terenu.
PRIMIRJE PUCA: Iran preuzima Hormuški moreuz i ponovo napada američke baze
