Crna Gora je u proteklih godinu dana ostvarila najveći pomak ka članstvu u Evropskoj uniji među državama Zapadnog Balkana, navodi se u nacrtu godišnjeg izvještaja Evropske komisije o napretku kandidata za članstvo, koji bi sutra trebao biti usvojen.
Dok se Podgorica opisuje kao “najdalje odmakla” na pristupnom putu, za Srbiju i Kosovo ključ ostaje — normalizacija odnosa kroz dijalog uz posredovanje EU. Komisija ističe da napredak obje strane prema EU direktno zavisi od konstruktivnog angažmana u tom procesu.
Srbija: Spor reformi i politička polarizacija
Za Srbiju se navodi da je tempo reformi usporen, uprkos deklarativnoj posvećenosti evropskom putu. Brisel naglašava:
-
Srbija nije uskladila spoljnu politiku s EU, jer odbija uvesti sankcije Rusiji.
-
Zemlju potresa godinu dana masovnih antivladinih protesta, što je dodatno produbilo političku polarizaciju.
-
Postoje značajni rizici od “zarobljavanja države” u borbi protiv korupcije.
-
Navodi se da je primijećena prekomjerna upotreba sile nad demonstrantima i pritisak na civilno društvo.
-
Nezavisnost pravosuđa, kako se ocjenjuje, ostaje narušena političkim utjecajem.
Bosna i Hercegovina: Reforme blokirane političkim krizama
BiH, prema izvještaju, stagnira zbog dubokih političkih tenzija, naročito nakon što je u Republici Srpskoj usvajanjem neustavnih zakona dovedena u pitanje funkcionalnost državnih institucija.
-
Republika Srpska je ostala bez predsjednika nakon potvrđene presude Miloradu Dodiku.
-
Komisija upozorava na zastoj reformi i smanjila je dio planiranih sredstava BiH zbog kašnjenja u ispunjavanju obaveza.
-
Borba protiv korupcije i organizovanog kriminala ocenjena je kao nedovoljno efikasna.
Crna Gora: Pozitivni pomaci u pravosuđu i borbi protiv korupcije
Crna Gora je otvorila svih 33 pregovaračka poglavlja i zatvorila sedam.
Evropska komisija posebno hvali:
-
Reforme pravosuđa, koje su ojačale nezavisnost i odgovornost sudova,
-
poboljšanja u slobodi medija i pluralizmu,
-
jačanje okvira za borbu protiv korupcije,
-
ispunjenje 30 uslova u okviru Plana rasta EU, što joj je donijelo nova sredstva.
Crna Gora je takođe uključena u evropski platni sistem SEPA, što smanjuje troškove i ubrzava transakcije u eurima.
Kosovo: Političke podjele koče napredak
Iako Kosovo uživa široku podršku građana za evropski put i uskladilo je spoljnopolitičke stavove sa EU, napredak je ograničen zbog unutrašnjih političkih podjela.
EU prati situaciju na sjeveru Kosova, gdje su tenzije dovele do privremenih kaznenih mjera prema Prištini. Njihovo ukidanje zavisi od stabilizacije lokalne uprave.
Sjeverna Makedonija i Albanija: Postepen napredak, ali ključne reforme i dalje predstoje
-
Severna Makedonija mora usvojiti ustavne izmjene i ojačati borbu protiv korupcije.
-
Albanija napreduje u borbi protiv korupcije na visokom nivou, ali mora dodatno ojačati slobodu medija i zaštitu osnovnih prava.
IVA MARTINOVIĆ: Uloga desnice na studentskim protestima u Srbiji
