Evropska komisija odobrila je novu tranšu sredstava iz Plana rasta za zemlje Zapadnog Balkana, pri čemu su Albanija, Crna Gora i Sjeverna Makedonija dobile ukupno 158,9 miliona eura za provođenje reformi i infrastrukturnih projekata.
Najveći dio sredstava pripao je Sjevernoj Makedoniji – 65,7 miliona eura, dok je Albaniji isplaćeno 49 miliona, a Crnoj Gori 44,2 miliona eura.
Iz Bruxellesa su saopćili da je riječ o trećoj isplati u okviru Plana rasta, nakon pozitivne procjene reformi koje su ove zemlje provele do kraja 2025. godine. Fokus reformskih mjera bio je na jačanju konkurentnosti privrede, inovacijama, obrazovanju i digitalizaciji.
Evropska komisija navodi da ukupna sredstva odobrena kroz ovaj mehanizam sada iznose 212,8 miliona eura za Albaniju, 142,1 milion za Sjevernu Makedoniju i 89,3 miliona eura za Crnu Goru.
Dio novca bit će direktno usmjeren u državne budžete, dok će ostatak biti korišten za infrastrukturne projekte kroz Investicioni okvir za Zapadni Balkan. Planirani projekti uključuju razvoj saobraćajne infrastrukture, energetike, digitalnih mreža i ljudskog kapitala.
BiH i dalje blokirana
Bosna i Hercegovina ostaje jedina zemlja regiona koja još nije dobila nijednu isplatu iz Plana rasta, jer vlasti nisu usvojile Reformsku agendu koju zahtijeva Evropska unija.
Bruxelles već mjesecima upozorava da BiH kasni s ispunjavanjem obaveza prema EU, dok političke blokade i neslaganja između domaćih aktera dodatno usporavaju evropski put zemlje.
Ni Srbija zasad nema puni pristup sredstvima. Osim početnog predfinansiranja, Beograd je dobio samo polovinu prve planirane tranše jer nije ispunio sve reforme u predviđenim rokovima.
Evropska komisija trenutno procjenjuje ispunjava li Srbija uslove za nove isplate, posebno nakon usvajanja pravosudnih zakona koje dio evropskih zvaničnika smatra prijetnjom nezavisnosti pravosuđa. Na to je ranije više puta upozoravala i evropska komesarka Marta Kos.
Kosovo je prošlog mjeseca dobilo sredstva iz početnog predfinansiranja.
Najveći finansijski paket EU za region
Plan rasta za Zapadni Balkan vrijedan je šest milijardi eura i predstavlja najveći finansijski paket koji je Evropska unija dosad namijenila regionu prije punopravnog članstva.
Cilj programa je ubrzati ekonomske reforme, jačati regionalnu saradnju i postepeno integrisati zemlje Zapadnog Balkana u jedinstveno evropsko tržište.
Sredstva se dodjeljuju kroz kombinaciju bespovratne pomoći i povoljnih kredita, a zemlje regiona svakih šest mjeseci moraju dostavljati izvještaje o provođenju reformi kako bi nastavile dobijati novac iz evropskog fonda.
KOSOVO IZMEĐU WASHINGTONA I BRUXELLESA: Zapad više ne govori jednim glasom
