Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen neće tokom predstojeće balkanske turneje posjetiti ni Srbiju ni Bosnu i Hercegovinu. Iz Evropske komisije potvrđeno je da će od 30. septembra do 2. oktobra obići Albaniju, Kosovo, Crnu Goru i Sjevernu Makedoniju.
Portparolka Evropske komisije Arianna Podesta rekla je da će se von der Leyen tokom posjete sastati s predsjednicima i premijerima četiri zemlje te obići projekte koje finansira Evropska unija.
Izostanak Beograda i Sarajeva dolazi uoči izbora u obje zemlje. Prema navodima Evropske komisije, von der Leyen Srbiju i BiH planira posjetiti naknadno, dok će ovogodišnja turneja biti ograničena na četiri zemlje regiona.
Izbori mijenjaju raspored
U Bosni i Hercegovini opći izbori zakazani su za 4. oktobar, dok će se u Srbiji vanredni parlamentarni izbori održati 25. oktobra.
Takav raspored znači da će se posjeta von der Leyen Srbiji i BiH održati tek nakon izbornog perioda, iako Evropska komisija nije objavila konkretne nove datume.
Odluka dolazi nakon što se posljednjih sedmica u javnosti spekulisalo da bi političke tenzije u Srbiji mogle utjecati na program posjete. Posebnu pažnju izazvale su reakcije iz institucija Evropske unije nakon sahrane Ratka Mladića u Beogradu.
Evropska komisija je prije njegove sahrane jasno saopćila da veličanje osuđenih ratnih zločinaca, negiranje genocida i historijski revizionizam nisu u skladu s temeljnim evropskim vrijednostima i nemaju mjesto u Evropskoj uniji niti državama kandidatima.
Posjeta Srbiji bila je predmet dodatnih kontroverzi i zbog odnosa predsjednice Komisije prema Aleksandru Vučiću. Radio Slobodna Evropa ranije je ukazao na kritike dijela stručnjaka zbog njenog ranijeg izrazito srdačnog odnosa prema predsjedniku Srbije.
Turneja bez Beograda i Sarajeva
Von der Leyen će tokom ovogodišnje turneje posjetiti Tiranu, Prištinu, Podgoricu i Skoplje. Na dnevnom redu bit će evropske integracije, reforme i postepeno uključivanje zemalja Zapadnog Balkana u jedinstveno tržište EU, u okviru Plana rasta za Zapadni Balkan.
Riječ je o šestoj uzastopnoj regionalnoj turneji predsjednice Evropske komisije, koja je posljednjih godina postala dio priprema Brisela za godišnje izvještaje o napretku zemalja kandidata.
„Naša Unija neće biti kompletna bez Zapadnog Balkana“, poručila je Podesta, navodeći da će von der Leyen s regionalnim partnerima razgovarati o narednim koracima na njihovom putu prema članstvu u EU i procesu postepene integracije koji podržava Plan rasta.
Izostanak Srbije i BiH iz ovogodišnjeg itinerera predstavlja vidljivu promjenu u odnosu na prethodne godine. Von der Leyen je 2024. i 2025. godine posjetila obje zemlje u okviru svojih redovnih obilazaka Zapadnog Balkana.
Ovogodišnja odluka, međutim, prema obrazloženju Evropske komisije, nije prekid evropskog angažmana u Srbiji i BiH. Obje zemlje ostaju dio procesa proširenja, ali će susreti s njihovim vlastima biti održani naknadno.
VON DER LEYEN: Veličanju ratnih zločinaca nema mjesta u Evropskoj uniji
