Američki kongresmeni Wesley Bell i Ann Wagner upozorili su na, kako su naveli, sve izraženiji institucionalni i politički pritisak na Memorijalni centar Srebrenica i njegove sadašnje i bivše zaposlenike.
Njihova reakcija uslijedila je nakon što je 26 osoba koje su trenutno ili ranije radile u Memorijalnom centru Srebrenica pozvano na policijsko ispitivanje u Policijskoj upravi Zvornik.
Bell, demokrata, i Wagner, republikanka, u Predstavničkom domu Kongresa SAD-a predvode Dvostranački kongresni klub za Bosnu i Hercegovinu (Bipartisan Congressional Bosnia Caucus). Oboje dolaze iz područja St. Louisa u saveznoj državi Missouri.
U zajedničkom saopćenju izrazili su “duboku zabrinutost” zbog informacija da su sadašnji i bivši uposlenici Memorijalnog centra pozvani na razgovore s vlastima Republike Srpske.
Posebno su ukazali na broj osoba obuhvaćenih postupkom i trenutak u kojem su pozivi upućeni, ocjenjujući da to otvara ozbiljna pitanja imajući u vidu ulogu Memorijalnog centra u dokumentiranju i očuvanju historijskih činjenica o genocidu u Srebrenici, odavanju počasti žrtvama i zaštiti ljudskih prava.
Kongresmeni su pozvali nadležne institucije da se pridržavaju principa vladavine prava, zaštite nezavisnost državnih institucija Bosne i Hercegovine i omoguće Memorijalnom centru da nastavi svoj rad bez pritisaka i zastrašivanja.
Bell i Wagner nisu jedini američki zvaničnici koji su se posljednjih dana oglasili zbog situacije u Srebrenici.
Nekoliko dana ranije grupa američkih senatora i članova Predstavničkog doma, iz redova i demokrata i republikanaca, zatražila je od administracije predsjednika Donalda Trumpa da razmotri ponovno uvođenje sankcija zvaničnicima Republike Srpske. Te sankcije ukinute su u oktobru 2025. godine.
Američki zakonodavci reagirali su nakon što su institucije Republike Srpske pokrenule saslušanja sadašnjih i bivših saradnika Memorijalnog centra Srebrenica-Potočari koji su učestvovali u izradi izvještaja o slučajevima negiranja genocida.
Američki senatori su 6. augusta također objavili saopćenje u kojem su izrazili “duboku zabrinutost” zbog činjenice da je 26 sadašnjih i bivših zaposlenika i saradnika Memorijalnog centra pozvano na policijsko ispitivanje u Policijskoj upravi Zvornik.
Memorijalni centar upozorava na rast negiranja genocida
Pritisak na Memorijalni centar dolazi u trenutku kada ta institucija upozorava na povećanje broja slučajeva negiranja genocida u Srebrenici.
U izvještaju predstavljenom 30. jula navedeno je da je broj evidentiranih slučajeva negiranja genocida porastao za više od 50 posto u odnosu na prethodni izvještajni period.
Rukovodstvo Memorijalnog centra, uključujući direktora Emira Suljagića, i ranije je upozoravalo na političke i institucionalne pritiske iz Republike Srpske povezane s radom ove institucije. Posebno su problematizirani aktivnosti Centra na dokumentiranju genocida, kao i praćenju i evidentiranju njegovog negiranja.
Vlasti Republike Srpske, uključujući najviše entitetske zvaničnike, godinama osporavaju ili odbacuju presude međunarodnih i domaćih sudova kojima je zločin u Srebrenici pravno utvrđen kao genocid.
Memorijalni centar Srebrenica-Potočari otvoren je 2003. godine na prostoru nekadašnje baze Ujedinjenih naroda. Riječ je o državnoj instituciji čija je osnovna misija očuvanje sjećanja na više od 8.000 Bošnjaka ubijenih tokom genocida počinjenog u julu 1995. godine, kao i dokumentiranje činjenica o zločinima i procesima negiranja genocida.
SASLUŠANJA U VEZI SA MEMORIJALNIM CENTROM SREBRENICA: Pozvano 26 sadašnjih i bivših saradnika
