Novi politički odnos između Budimpešte i vojvođanskih Mađara ulazi u osjetljivu fazu: podrška ostaje, ali pravila se mijenjaju. Nakon sastanka sa liderom Saveza vojvođanskih Mađara, Balint Pastor, budući mađarski premijer Peter Magyar jasno je poručio da će prava mađarske zajednice u Srbiji biti očuvana, ali uz strožiji nadzor i političko distanciranje od dosadašnjih praksi.
Podrška bez političkog monopola
Mađar je naglasio da će Budimpešta nastaviti pomagati sunarodnike u Srbiji, ali uz ključnu promjenu: prekid modela u kojem su finansijska i politička podrška bile usko vezane za jednu stranku. Time se direktno dovodi u pitanje dugogodišnji utjecaj Fidesz i njegovog lidera Viktor Orban na politički život vojvođanskih Mađara.
Posebno oštra bila je poruka o medijima – Mađar je odbacio praksu da mediji finansirani iz Mađarske funkcionišu kao propagandni kanali jedne političke opcije. Time je otvorio front protiv modela političko-medijske kontrole koji je godinama bio stub Orbanove regionalne politike.
Revizija finansija i izbornih procesa
Nova vlada u Budimpešti najavljuje i detaljnu reviziju trošenja sredstava iz matice u posljednjoj deceniji, kao i provjeru mogućih zloupotreba u vezi s glasanjem putem pošte. Ova najava predstavlja najkonkretniji signal da će nova vlast pokušati razgraditi postojeću mrežu političkog utjecaja izgrađenu kroz finansijske tokove i izborne mehanizme.
Oprezni optimizam iz Vojvodine
S druge strane, Pastor pokušava balansirati između kontinuiteta i prilagođavanja novim okolnostima. Poručio je da će saradnja s novom mađarskom vladom biti nastavljena, naglašavajući da je cilj očuvanje prava i razvoj institucija mađarske zajednice u Srbiji.
Istovremeno, odbacio je sumnje u neregularnosti, tvrdeći da su i finansijski tokovi i izborni procesi bili u skladu sa zakonima Mađarske i Srbije.
Kraj jedne ere, početak nove dinamike
Politički kontekst daje dodatnu težinu ovim porukama. Ubjedljiva pobjeda Tisa označila je kraj dugogodišnje dominacije Orbana, a s njom i promjenu pristupa prema dijaspori.
Za vojvođanske Mađare to znači ulazak u novu fazu odnosa s maticom: manje političke lojalnosti kao uslova za podršku, a više insistiranja na transparentnosti i institucionalnoj odgovornosti.
U konačnici, poruka iz Budimpešte je jasna – podrška ostaje, ali više neće biti bezuslovna.
BORIS VARGA: Kraj Orbanove autokratije, neka se spremi Vučić
