Od paravojnih kampova i obuka stranih državljana, preko rasističkih incidenata u evropskim metropolama, do špijunskih afera, diplomatskih utočišta i sigurnosnih „usluga“ tokom unutrašnjih kriza – niz slučajeva koji se godinama vežu za djelovanje ruskih struktura u Srbiji ostao je bez sudskog epiloga i političke odgovornosti.
Uprkos brojnim međunarodnim upozorenjima i dokazima koji dolaze iz istraga u Moldaviji, Francuskoj, Njemačkoj i Crnoj Gori, domaće institucije sistematski izbjegavaju da javno imenuju Rusiju kao aktera ili da te slučajeve dovedu do kraja.
Analitičari upozoravaju da takva politika nije posljedica neznanja, već svjesne odluke. Otvoreno povezivanje ruskih službi s operacijama na teritoriji Srbije značilo bi direktno zaoštravanje odnosa s Moskvom, ali i urušavanje narativa vlasti o punoj kontroli nad sigurnosnim okruženjem. U zemlji koja se oslanja na rusku podršku po pitanju Kosova i energenata, te odbija uvesti sankcije zbog rata u Ukrajini, prisustvo ruskih struktura služi i kao poruka Zapadu da Moskva i dalje ima snažan uporišni punkt na Balkanu.
Slučaj navodnog paravojnog kampa na zapadu Srbije, gdje su, prema istragama, obučavani državljani Moldavije i Rumunije za moguće nerede tokom izbora, ilustrativan je primjer. Iako su hapšenja provedena, a vlasti priznale prisustvo ruskih državljana, ruska uloga nikada nije službeno problematizirana. Slično važi i za rasističke napade u Parizu i Berlinu, gdje su osumnjičeni državljani Srbije, dok francuski istraživački mediji govore o dokumentima koji ukazuju na direktno odobrenje iz Kremlja.
Obavještajne afere dodatno opterećuju sliku: od snimka ruskog obavještajca u Beogradu, koji je politički zatvoren bez istrage, do optužbi da su srpske sigurnosne strukture dostavljale podatke o ruskim opozicionarima Moskvi. Tokom masovnih antivladinih protesta, vlasti su čak zatražile „nezavisnu istragu“ ruskog FSB-a o upotrebi zvučnog oružja, čime su ruske službe dobile ulogu arbitra u unutrašnjim krizama Srbije.
Istovremeno, Beograd je postao sigurno utočište za ruske diplomate protjerane iz zemalja EU zbog špijunaže, dok su ključna ministarstva ignorirala upite o njihovom statusu. Sve to ukazuje na obrazac u kojem se ruski politički i sigurnosni utjecaj ne samo toleriše nego i funkcionalno koristi za očuvanje postojećeg poretka.
U konačnici, odsustvo istraga i političke volje ne govori samo o odnosima s Moskvom, već i o stanju institucija u Srbiji. Dok se afere gomilaju, odgovori izostaju, a granica između vanjskog utjecaja i unutrašnje politike postaje sve nejasnija – na štetu pravne države i regionalne stabilnosti.
RUSKE SLUŽBE izvele sajber napad na Vladu Crne Gore, tvrdi Agencija za bezbjednost
