Premijer u tehničkom mandatu Albin Kurti izjavio je u petak da bi Srbija mogla iskoristiti „destruktivne elemente“ kako bi izazvala incidente tokom obilježavanja Vidovdana 28. juna na Gazimestanu, historijskom spomeniku udaljenom oko deset kilometara od Prištine.
Kurti je na sjednici Vlade rekao da će Srbija pokušati da „skrene pažnju sa antivladinog protesta koji je planiran za subotu u Beogradu, izazivanjem incidenata na Kosovu“. Naveo je da – prema procjenama sigurnosnih i obavještajnih institucija – postoje nastojanja da okupljanje na Gazimestanu bude „masovno“, te da su se tim povodom grupe Srba iz Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine organizirale da dođu na Kosovo, prenosi RSE.
Inače, Srbi sa Kosova, iz Srbije i zemalja regiona tradicionalno obilježavaju Vidovdan 28. juna na Gazimestanu, dok ga Srpska pravoslavna crkva obilježava služeći parastos u znak sjećanja na stradanje Srba u bici protiv Osmanlija na Kosovu 1389. godine.
„Takve grupe su tradicionalno bile provokativne, noseći srpske i ruske nacionalističke simbole koji su u suprotnosti s Ustavom Kosova i takođe su protiv demokratskih i evropskih vrijednosti“, rekao je Kurti.
Dodao je da je Vidovdan, „iako ima vjerski karakter, nažalost, neprestano praćen političkom retorikom, poticajima i prijetnjama po javnu sigurnost od strane Srbije“.
Osnovni sud u Prištini je početkom juna poništio odluku opštine Gračanica kojom je bilo dozvoljeno isticanje srpske zastave povodom Vidovdana prošle, 2024. godine. U obrazloženju suda navedeno je da je opština Gračanica, koju čini većinski srpsko stanovništvo, prekoračila svoja ovlaštenja i postupila protivno zakonima Kosova, jer je donijela odluku o isticanju zastave Srbije 28. juna – koji nije zvanični praznik na Kosovu.
Procijenjeno je i da ta odluka „ozbiljno ugrožava javni red i mir te suživot na Kosovu“, te da je to „posebno važno u kontekstu etničke i političke osjetljivosti“.
Na ovu odluku Osnovnog suda reagirala je Srpska lista, ocijenivši da bi se jednako trebalo postupati i u slučajevima kada se na Kosovu ističe zastava Albanije.
Oglasio se i Nenad Rašić, ministar u tehničkom mandatu u Vladi Kosova, koji je ocijenio da nošenje obilježja srpske zajednice „ne predstavlja ugrožavanje bilo čijeg identiteta, već potvrdu Kosova kao demokratskog društva zasnovanog na poštivanju ljudskih i manjinskih prava“.
Skup na Gazimestanu obično osigurava Kosovska policija, a prethodnih godina bilo je i hapšenja zbog „izazivanja vjerske i nacionalne mržnje“.
Takođe, Gazimestan je poznat i po govoru koji je 28. juna 1989. godine, prilikom obilježavanja 600 godina od Kosovske bitke, održao tadašnji predsjednik Srbije Slobodan Milošević. Tada, opisujući položaj Srba nekada i tada, Milošević nije isključio ni „oružane bitke“.
Taj govor ostao je zapamćen kao Miloševićeva najava ratova i stradanja koji su započeli u Sloveniji i Hrvatskoj dvije godine kasnije i obilježili raspad Jugoslavije tokom naredne decenije.
KURTI NAKON TRUMPOVE IZJAVE: Treba izvršiti pritisak na Beograd
