Njemački kancelar Friedrich Merz iznio je jednu od najdirektnijih procjena do sada o mogućem ishodu rata u Ukrajina, sugerirajući da bi budući mirovni sporazum s Rusija mogao uključivati i teritorijalne gubitke za Kijev. Njegova poruka jasno ukazuje na realpolitiku koja sve više dominira evropskim pristupom ratu – kompromis na terenu u zamjenu za strateško sidrenje Ukrajine u evropskim integracijama.
Govoreći o mogućem raspletu, Merz je naglasio da bi svaka odluka o teritorijalnim ustupcima morala imati demokratski legitimitet unutar same Ukrajine, uključujući i potencijalni referendum. No, istovremeno je naznačio okvir u kojem bi takva odluka bila “prodana” javnosti – otvaranjem konkretnog puta prema Evropska unija.
Upravo tu se otvara ključna dilema: evropska perspektiva kao kompenzacija za teritorijalni gubitak. Takav pristup implicira da bi članstvo u EU moglo poslužiti kao politički i društveni balans za bolne ustupke u mirovnim pregovorima.
Ipak, Merz istovremeno spušta očekivanja. Jasno je poručio da brzo članstvo Ukrajine u EU nije realno, posebno dok traje rat i dok ključne reforme – prije svega u oblasti vladavine prava i borbe protiv korupcije – ostaju nedovršene. Time je indirektno demantovao ambiciozne rokove koje je ranije spominjao ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski.
Njemački kancelar tako pozicionira evropsku integraciju kao dugoročan proces, a ne neposrednu političku nagradu. Kao mogući međukorak predložio je institucionalno približavanje, uključujući ulogu posmatrača u evropskim tijelima – model koji bi Ukrajini omogućio postepenu integraciju bez formalnog članstva.
Ova ideja, prema njegovim tvrdnjama, već ima određenu podršku među evropskim liderima, ali ne uklanja duboke podjele unutar Unije o brzini i uslovima proširenja. Uprkos značajnoj finansijskoj podršci – uključujući višemilijardske zajmove za stabilizaciju ukrajinske ekonomije – politički konsenzus o članstvu i dalje izostaje.
Merzova izjava otkriva širi pomak u evropskom razmišljanju: od retoričke podrške teritorijalnom integritetu prema pragmatičnom traženju izlaza iz rata. U toj jednačini, Ukrajina se suočava s najtežim izborom – koliko teritorije je spremna žrtvovati za dugoročnu sigurnost i evropsku budućnost.
IRAN TESTIRA GRANICE, TRUMP POTRESA SAVEZE: Svijet ulazi u fazu opasne nepredvidivosti
